Libisch parlement keurt zeegrensakkoord met Turkije goed, EU noemt het ongeldig

Het Libische parlement, het Huis van Afgevaardigden, heeft op 20 oktober 2026 het memorandum uit 2019 over maritieme bevoegdheidsgebieden met Turkije unaniem goedgekeurd, zeven jaar na de ondertekening, meldt Anadolu Ajansı. Het Huis van Afgevaardigden zetelt in het oosten van Libië, een land met twee rivaliserende bestuurscentra. Het akkoord zou Turkije toelaten tot seismisch onderzoek en boringen in de Middellandse Zee. Bij dezelfde stemming trok het parlement ook zijn eigen beslissing uit 2020 in. Die beslissing had het akkoord destijds verworpen. Het parlement trok toen ook een tweede besluit uit 2020 in, waarmee het de politieke relaties met Turkije had bevroren. Daarmee valt na zeven jaar van afwijzing en bevroren betrekkingen de formele blokkade tegen het akkoord weg.

Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken meldt dat het de Libische goedkeuring verwelkomt. Het ministerie noemt het memorandum een bescherming van wederzijdse rechten en belangen op basis van internationaal recht en billijkheid, die de samenwerking tussen beide landen verdiept. Het bij de VN gedeponeerde verdragsdocument meldt dat het memorandum op 27 november 2019 in Istanboel werd ondertekend. Dat gebeurde door de toenmalige Turkse en Libische ministers van Buitenlandse Zaken, namens de toenmalige Government of National Accord. Die regering zetelde in Tripoli, in het westen van het land. Het Huis van Afgevaardigden dat het akkoord nu goedkeurde, stemde destijds juist tegen. De twee Libische bestuurscentra voerden in die jaren onderling strijd om de macht over het land.

De Europese Commissie steunt de hernieuwde goedkeuring niet. Volgens EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen is de goedkeuring door het Libische parlement zeer betreurenswaardig. Ze stelt dat het akkoord de soevereine rechten van derde staten schendt en in strijd is met het zeerecht, en noemt het nietig. Ze herhaalt daarmee het ongewijzigde EU-standpunt van 2019 en de solidariteit met Griekenland en Cyprus. Die twee EU-landen maken zelf aanspraak op delen van de Middellandse Zee waarover het memorandum gaat. Griekenland en Turkije liggen al jaren overhoop over waar precies de maritieme grenzen in het oostelijke deel van de Middellandse Zee lopen. Ook gasvoorraden onder de zeebodem spelen in dat geschil een rol.

De goedkeuring valt vrijwel samen met een tweede controverse tussen Turkije en Europa. Die gaat over beschuldigingen dat Europese landen hun afval in Turkije dumpen. Volgens het DMM, het Centrum voor de Bestrijding van Desinformatie van het Turkse directoraat Communicatie, is dat zware manipulatie die de feiten vervormt. Turkije verbiedt volgens het DMM de invoer van afval voor verwijdering. Alleen schoon, gesorteerd afval voor industrieel hergebruik mag via vergunde bedrijven binnenkomen, en niet-conforme ladingen gaan terug naar het land van herkomst. Het DMM wijst erop dat de afvalbeweringen opvallend opduiken net voor Turkije de COP31-klimaattop organiseert. Het noemt dit een vorm van kwaadwillige perceptiesturing. Het centrum roept het publiek op zich alleen op officiële mededelingen van bevoegde instanties te baseren, niet op ongefundeerde berichten op sociale media.