Turkse centrale bank verhoogt groeilimieten voor consumenten- en bedrijfskredieten

De Turkse centrale bank verruimt de regels waarmee ze de groei van bankleningen afremt. Voor behoefte- en voertuigkredieten gaat de achtwekelijkse groeilimiet van 3 naar 3,5 procent, meldt de Turkse centrale bank. Zo’n limiet bepaalt hoeveel een bank haar uitstaande leningen in die categorie binnen acht weken mag laten toenemen. De TCMB, voluit de Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, gebruikt dat soort limieten om de kredietgroei te sturen, zonder de rente te wijzigen. De verruiming raakt wie in Turkije woont en een lening overweegt voor dagelijkse uitgaven of een auto. Banken krijgen iets meer ruimte om zulke leningen te verstrekken dan de afgelopen periode.

Ook voor bedrijfskredieten in lira verruimt de bank de ruimte, zegt de Turkse centrale bank. De limiet voor leningen aan kleine en middelgrote bedrijven (KOBİ) stijgt van 5 naar 5,5 procent. KOBİ is in Turkije de gangbare aanduiding voor het kleinbedrijf en midden- en kleinbedrijf samen. De overheid bakent die categorie af naar omzet en personeelsaantal. Voor leningen aan grotere ondernemingen buiten die KOBİ-categorie laat de Turkse centrale bank weten dat de limiet van 2 naar 2,5 procent gaat. Met de twee aparte limieten houdt de bank de toegestane kredietgroei voor het kleinbedrijf ruimer dan die voor grote, niet-KOBİ-ondernemingen. Kleinere bedrijven krijgen zo verhoudingsgewijs meer lucht om via de bank te lenen. Beide limieten gelden, net als die voor behoefte- en voertuigkredieten, voor de groei van de kredietportefeuille binnen acht weken. Ze gelden niet voor de rente die een bank op een individuele lening rekent.

Daarnaast verandert de TCMB de behandeling van de verplichte reserves van banken en financieringsmaatschappijen. Op lirategoeden en op vreemde-valutaverplichtingen met een looptijd van meer dan een jaar gaat de bank, aldus de Turkse centrale bank, rente en een vergoeding betalen. Een verplichte reserve is het deel van het geld dat klanten bij een bank stallen, dat die bank apart moet aanhouden bij de centrale bank. Zo’n reserveverplichting is voor banken normaal een kostenpost: het vastgezette geld levert zelf geen rendement op. Een vergoeding op langlopende reserves verlaagt die kostenpost. Dat maakt het voor banken aantrekkelijker om leningen en spaargeld met een langere looptijd aan te bieden.

Met de drie maatregelen samen wil de centrale bank de macrofinanciële stabiliteit bewaren. Ze wil ook, stelt de Turkse centrale bank, de doorwerking van haar monetaire beleid op de economie vergroten. Macrofinanciële stabiliteit betekent voor de TCMB dat kredietgroei, wisselkoersen en de bredere geldmarkt niet uit balans raken. Met de doorwerking van het monetaire beleid bedoelt de bank hoe goed haar rentebesluiten terug te zien zijn in de rente en de leenruimte van huishoudens en bedrijven. Een ingangsdatum voor de nieuwe limieten en de reservevergoeding noemt de bank in haar aankondiging niet.