Bijna 3.000 zieken in Tokat na vermoede besmetting van het leidingwater

Volgens de berichtgeving over de ziekenhuisbezoeken meldden zich vanaf vrijdagavond 9 oktober in de Turkse provincie Tokat duizenden inwoners met misselijkheid, braken, buikpijn en diarree. Tot zondagochtend 11 oktober 8.00 uur hadden 2.914 mensen een ziekenhuis bezocht. Tokat ligt in het noorden van Centraal-Anatolië, op zo’n drie uur rijden ten oosten van Ankara. Volgens het gouverneurskantoor van Tokat werden van de getroffenen 18 kinderen opgenomen voor observatie en behandeling. Hun algemene gezondheidstoestand was goed. De gouverneur (vali) is in Turkije de hoogste bestuurder van een provincie, benoemd door Ankara, en is ook de eerst verantwoordelijke bij een crisis als deze. Het gouverneurskantoor (valilik) voert in de provincie het nationale beleid uit en is verantwoordelijk voor zaken als openbare orde en rampenbestrijding. Hij is meestal degene die na zo’n gebeurtenis als eerste de officiële cijfers naar buiten brengt. Zoveel ziekenhuisbezoeken in zo korte tijd, met vergelijkbare klachten bij jong en oud, wezen al snel in de richting van een gedeelde bron, zoals het leidingwater, en niet van bedorven voedsel bij losse huishoudens. Misselijkheid, braken en diarree bij grote groepen mensen zonder onderling verband wijzen in Turkije doorgaans op een bacterie of parasiet in het drinkwater.

Volgens het gouverneurskantoor van Tokat kregen inwoners het advies geen kraanwater te gebruiken om te drinken of voedsel te bereiden. Ze moesten in plaats daarvan verpakt flessenwater nemen, in afwachting van de uitslag van het laboratoriumonderzoek. Voor andere huishoudelijke doeleinden, zoals douchen en afwassen, mocht het kraanwater wel gebruikt blijven worden. Zo’n voorzorgsadvies is in Turkije de gangbare eerste stap bij een vermoeden van waterbesmetting, nog voordat de oorzaak vaststaat. Het geldt totdat de autoriteiten zeker weten dat het water schoon is. Koken van het kraanwater biedt geen garantie, omdat sommige verwekkers en chemische verontreinigingen daar niet door verdwijnen; vandaar het advies om juist flessenwater te gebruiken in plaats van gekookt leidingwater. Wie in de regio een woning heeft, er op vakantie is of er familie heeft, kan het beste dezelfde voorzorg nemen als de inwoners van Tokat: voorlopig geen kraanwater drinken of ermee koken, flessenwater wel. Tokat ligt in een agrarische streek op de overgang tussen Centraal-Anatolië en de Zwarte Zeekust, met veel fruitteelt in de omgeving.

Volgens het gouverneurskantoor van Tokat liet het watermonsters van verschillende punten in de stad onderzoeken, om de oorzaak van de klachten vast te stellen. Dat gebeurde door het Ankara Hıfzıssıhha-laboratorium, het nationale referentielaboratorium voor volksgezondheid. De resultaten van dat onderzoek werden binnen drie dagen verwacht. Turkse gezondheidsautoriteiten sturen watermonsters standaard naar dat laboratorium bij een vermoeden van besmetting, omdat het de nationale referentiewaarden hanteert en de bevindingen daardoor gelden als gezaghebbend bewijs. Zulke labtests moeten uitwijzen of er ziekteverwekkers in het water zitten die de klachten kunnen verklaren, en of die uit het drinkwaternet zelf komen of uit een andere bron.

De oorzaak van de massale ziekmelding in Tokat staat nog niet vast. Voor bewoners en bezoekers van Tokat blijft het advies gelden: geen kraanwater drinken, wel flessenwater gebruiken. De volgende stap is de uitslag van het laboratoriumonderzoek naar de watermonsters.