Turks parlement neemt wet aan over uitkering aan beleggers in geliquideerde fondsen

Het Turkse parlement (TBMM, de Grote Nationale Vergadering) heeft op 22 oktober een wet aangenomen over vastgelopen beleggingsfondsen, meldt de TBMM zelf. De wet kreeg nummer 7596 en regelt voorschotten en een herstelrekening voor beleggers. Ze geldt voor fondsen die de beurstoezichthouder SPK op 17 september vorig jaar liet liquideren. De afwikkeling van die fondsen was toen nog niet rond. De SPK (de Kapitaalmarktraad, de Turkse toezichthouder op financiële markten, te vergelijken met de Nederlandse Autoriteit Financiële Markten) greep destijds in na onderzoek naar onregelmatigheden bij de fondsen.

Volgens de TBMM kwam het voorstel op 9 oktober van AKP-Kamerlid Ersan Aksu uit Samsun. Hij diende het mede in met 90 andere Kamerleden van de regerende AK-partij, in totaal 91 ondertekenaars. Zoals gebruikelijk bij Turkse wetsvoorstellen doorliep het eerst gespecialiseerde parlementaire commissies voordat de voltallige Kamer erover stemde. Het ging eerst langs de Commissie Planning en Begroting, die de financiële gevolgen van wetsvoorstellen beoordeelt, op 14 oktober. Daarna volgden de Commissie Justitie en de Commissie Industrie, Handel, Energie, Natuurlijke Hulpbronnen, Informatie en Technologie op 19 oktober. De plenaire vergadering nam het voorstel op 22 oktober aan. Van voorstel tot wet verstreken dus iets meer dan twee weken. De AK-partij van president Recep Tayyip Erdoğan is de grootste fractie in het parlement en levert ook de regering, zodat een wetsvoorstel van haar eigen Kamerleden doorgaans weinig weerstand ondervindt.

De wet keert aan beleggers een voorschot uit op hun inleg, vooruitlopend op de verdere afwikkeling. Wie minder dan 1 miljoen Turkse lira had ingelegd, krijgt dat volledige bedrag terug. Wie 1 miljoen lira of meer inlegde, krijgt een voorschot van maximaal 1 miljoen lira. Dat voorschot is nooit hoger dan de slotwaarde van het fonds op de dag voordat de regeling inging.

Daarnaast richt de wet een herstelrekening in bij het depositogarantiefonds TMSF, dat normaal spaartegoeden bij omvallende banken beschermt. Dat fonds bestaat al sinds een eerdere grote Turkse bankencrisis en kreeg met deze nieuwe wet ook een rol bij de afwikkeling van beleggingsfondsen. Op die rekening komt vermogen dat onrechtmatig uit de fondsen is onttrokken en dat justitie later in beslag nam of verbeurd verklaarde. Het wordt proportioneel aan de fondshouders uitgekeerd, naast het eerste voorschot. De rekening kan niet worden beslagen en niet als onderpand dienen.

Een portefeuillebeheermaatschappij belegt namens klanten hun inleg in een fonds, tegen een vergoeding. De portefeuillebeheermaatschappijen die de getroffen fondsen beheerden, zijn volgens de wet in eerste instantie aansprakelijk voor de verliezen. Functionarissen die al zijn vertrokken, blijven aansprakelijk voor wat ze deden tijdens hun aanstelling. Marktmanipulatie en handel met voorkennis zijn in Turkije, net als in Nederland, strafbare vormen van fraude op de kapitaalmarkt. Wie daarbij betrokken was rond deze fondsen krijgt niets. Die personen zijn uitgesloten van zowel het voorschot als een uitkering uit de herstelrekening. Onder de grens van 1 miljoen lira volgt de uitkering in één keer, erboven in gedeelten. De wet treedt in werking na publicatie in het Staatsblad (Resmi Gazete), de officiële publicatie waarmee een Turkse wet pas rechtsgeldig wordt.