Grondverzakking bij bouwput in İzmir: drie gebouwen ontruimd

Door graafwerk voor de fundering van een nieuwbouwproject in de wijk Alpaslan is in de nacht van 2 november grond verzakt. Drie aangrenzende woongebouwen van twee verdiepingen zijn daarop uit voorzorg ontruimd. Alpaslan ligt in het İzmir-district Bayraklı, aan de oostkant van de golf van İzmir en tegen het centrum van de stad aan. İzmir zelf ligt aan de Egeïsche Zee en is na Istanbul en Ankara de grootste stad van Turkije. De bouwput ligt aan de 1620/5 Sokak; de drie ontruimde gebouwen staan boven of naast de uitgraving. Zo’n funderingsgraafwerk heet in Turkije een temel kazısı. Daarbij wordt de grond rond en onder bestaande bebouwing uitgegraven om een nieuw gebouw diep genoeg te funderen, doorgaans gefaseerd en met zwaar graafmateriaal. Dat maakt de ondergrond van buurpanden tijdelijk gevoeliger voor verzakking, vooral als de grond al verzadigd is met water.

In totaal zijn veertien bewoners van de drie gebouwen overgebracht naar elders. Wie geen eigen onderdak had, kreeg tijdelijk een plek in een gastenverblijf aangeboden. In Turkije heet zo’n tijdelijke opvang vaak een misafirhane. Gemeenten bieden die vaak aan na een ontruiming uit voorzorg, in afwachting van een beoordeling of de panden weer veilig te bewonen zijn. Hoe lang bewoners daar blijven, verschilt van geval tot geval.

Volgens de hulpdiensten zijn bij de verzakking geen gewonden of dodelijke slachtoffers gevallen. AFAD, de brandweer en de politie van İzmir kwamen ter plaatse en zetten de omgeving rond de bouwput af. AFAD is de Turkse rampenbestrijdings- en noodhulpdienst, voluit Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. De dienst coördineert in Turkije de respons op natuurrampen en op incidenten als deze. AFAD beoordeelt doorgaans ook of een ontruimd gebouw constructief nog veilig is, voordat bewoners weer naar binnen mogen. Daarvoor werkt de dienst vaak samen met de gemeente en met bouwkundige deskundigen. De afzetting voorkomt verder dat omstanders of voertuigen dicht bij de verzwakte grond komen zolang die beoordeling niet klaar is.

Het najaar is in de regio İzmir doorgaans het natste deel van het jaar, met in oktober en november regelmatig stevige regenval na een droge zomer. Bewoners vermoeden dat die aanhoudende regenval de verzakking veroorzaakte. Zij meldden die nacht al twee keer eerder een vergelijkbaar, luid geluid te hebben gehoord. Daarna zakte de grond voor de derde keer weg. Aanhoudende regen kan de grond rond een verse bouwput extra verzadigen en zo het risico op zo’n verzakking vergroten. Alleen een technisch onderzoek stelt vast of dat ook hier de daadwerkelijke oorzaak was. Zo’n onderzoek kijkt doorgaans naar de waterverzadiging van de bodem, de diepte van de uitgraving en de afstand tot de funderingen van de omliggende panden. Ook de bouwtekeningen en de vergunning van het nieuwbouwproject horen daarbij, net als eventuele eerdere meldingen van scheuren of verzakking in de buurt. Een officiële vaststelling van de oorzaak, bijvoorbeeld door AFAD of de gemeente Bayraklı, is er vooralsnog niet. Ook over de opdrachtgever of aannemer van het nieuwbouwproject is in de berichtgeving niets gemeld. Voorlopig blijven de drie panden aan de 1620/5 Sokak ontruimd en de veertien bewoners elders onderbracht.