Grizu-explosie in kolenmijn Zonguldak doodt drie mijnwerkers

Bij een methaanexplosie (grizu) in een particuliere kolenmijn in het dorp Gelik, district Kilimli, provincie Zonguldak, zijn op 23 oktober drie mijnwerkers omgekomen, meldt de gouverneur van Zonguldak. Vijf andere arbeiders raakten gewond, van wie twee met brandwonden werden geïntubeerd. Geïntubeerd betekent dat die twee gewonden via een slangetje in de luchtpijp worden beademd, een teken van ernstig letsel aan de luchtwegen na de explosie. Van de acht arbeiders die op het moment van de explosie onder de grond aan het werk waren, haalden de hulpdiensten er uiteindelijk zeven levend naar boven; twee van hen overleefden hun verwondingen niet. Grizu is de Turkse term voor het methaangas dat zich in steenkoolmijnen kan opstapelen en bij de geringste vonk kan ontbranden.

De eerste berichten van de autoriteiten spraken nog van twee doden en één vermiste arbeider. Gouverneur Osman Hacıbektaşoğlu stelde het dodental later bij naar drie. De gouverneur is in Turkije de hoogste bestuurder van een provincie. Hij is meestal de eerste die na een groot ongeval de officiële cijfers naar buiten brengt. Het verschil tussen de eerste en de latere cijfers past bij de verwarring tijdens een nog lopende reddingsoperatie onder de grond.

De autoriteiten identificeerden de drie omgekomen mijnwerkers als Cengiz Bölükbaşı, Recep Çolakoğlu en Murat Kaya. Met die bevestiging kregen de families van de slachtoffers duidelijkheid, nog voordat het onderzoek naar de oorzaak van de explosie was afgerond.

De getroffen mijn is in handen van het particuliere bedrijf Demir Madencilik, opgericht in 1989. Het bedrijf wint er ondergrondse steenkool op terrein van de staatsonderneming Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK), op de locatie Dereiçi bij het dorp Gelik. TTK is het staatsbedrijf dat de steenkoolwinning in het Zonguldak-bekken beheert. Particuliere bedrijven zoals Demir Madencilik winnen met een eigen vergunning kolen op het terrein van TTK. Ze blijven daarbij zelf verantwoordelijk voor de veiligheid onder de grond.

Justitieminister Akın Gürlek liet weten dat het openbaar ministerie van Zonguldak een onderzoek naar de explosie opende. Daarvoor wees het een plaatsvervangend hoofdaanklager en twee aanklagers aan. Een hoofdaanklager leidt in Turkije het strafrechtelijk onderzoek naar een zaak als deze. Hij beslist uiteindelijk of er vervolging komt, bijvoorbeeld tegen de bedrijfsleiding of toezichthouders. Zonguldak ligt aan de Zwarte Zeekust en is al decennia het centrum van de Turkse steenkoolwinning. Grizu-explosies behoren er tot de bekendste risico’s van het ondergrondse werk.

CHP-leider Özgür Özel reageerde op social media op het ongeval. Hij noemde Turkije een land waar vermijdbare arbeidsongevallen te vaak dodelijk aflopen. Ook condoleerde hij de nabestaanden van de omgekomen mijnwerkers en riep hij op tot betere arbeidsveiligheid en eerlijke compensatie voor mijnwerkers. Özel leidt de CHP, de grootste oppositiepartij van Turkije. Mijnongevallen in Zonguldak zijn vaker de aanleiding voor een politiek debat over arbeidsveiligheid in de steenkoolsector.

De twee geïntubeerde gewonden liggen nog in het ziekenhuis. Het onderzoek van het openbaar ministerie van Zonguldak naar de oorzaak van de methaanopbouw loopt nog. Een uitspraak over wie daarvoor verantwoordelijk is, moet dat onderzoek nog opleveren. Tot die tijd blijft onduidelijk of er voor de explosie al een waarschuwing was over de methaanconcentratie in de mijn.